Mađarski parlament usvojio je u ponedeljak šesnaestu izmenu Osnovnog zakona, kojom se maksimalno trajanje premijerskog mandata ograničava na osam godina, javlja MTI.

Parlament je izmenu, koju su inicirala dvojica poslanika stranke Tisa, Marton Meletei-Barna i Ištvan Hantoši, usvojio sa 135 glasova za, 50 protiv i 6 uzdržanih.

Prema usvojenoj izmeni, u Osnovnom zakonu je propisano da za premijera ne može biti izabran onaj ko je ukupno, uključujući i prekide, već najmanje osam godina obavljao dužnost predsednika vlade. Prilikom računanja tog osmogodišnjeg perioda uzima se u obzir premijerski mandat obavljan od 2. maja 1990. godine ili nakon tog datuma.

U Osnovni zakon su unete i dopune koje se odnose na prestanak mandata predsednika vlade: mandat premijera prestaje ako je tu funkciju obavljao ukupno najmanje osam godina.

Iz Osnovnog zakona izbrisana je i odredba koja je predstavljala osnov za osnivanje Kancelarije za zaštitu suvereniteta, a koja je glasila: „Radi zaštite ustavnog identiteta deluje nezavisni organ osnovan kardinalnim zakonom.”

Dopunjene su i završne odredbe Osnovnog zakona, u kojima je sada navedeno da se imovina koju je država dodelila fondacijama za upravljanje javnim poverenim sredstvima vraća državi.

Prema izmeni Osnovnog zakona, imovina koju je država, kao osnivač, pristupajući član ili po drugom osnovu dodelila tim fondacijama, kao i prihodi od te imovine, odnosno imovina koja je došla na njeno mesto, po prestanku rada fondacije bez naknade prelazi na državu kao opšteg pravnog naslednika. Istovremeno prestaje i pravo upravljanja imovinom u državnoj svojini, odnosno pravo upravljanja imovinom namenjenom obavljanju javne funkcije.

Propisano je i da osnivačka prava u tim fondacijama vrši država, koja fondaciju može i da ukine. Takođe je predviđeno da se pravila o radu, ukidanju, obavljanju javnih i drugih zadataka tih fondacija utvrđuju zakonom.

Izmena Osnovnog zakona stupa na snagu dan nakon proglašenja.

Fides: Ovo je grubo ograničavanje demokratije

Poslanička grupa Fidesa ocenila je da izmena Osnovnog zakona, usvojena u ponedeljak, kojom se maksimalno trajanje premijerskog mandata ograničava na osam godina, ne predstavlja jačanje demokratije, već njeno grubo ograničavanje.

U saopštenju dostavljenom MTI-ju naveli su da je parlamentarna većina Tise usvojila izmenu Osnovnog zakona, koju su poslaničke grupe Fidesa i KDNP-a odbacile.

„Izmena je suprotna duhu demokratskog nadmetanja, predstavlja ograničenje premijerske funkcije bez presedana u Evropi, i ustavno je sporna jer uvodi zakonodavstvo krojeno po meri jedne osobe i sa retroaktivnim dejstvom”, naveli su.

Dodali su da „sve govori o shvatanju demokratije sadašnje vlade to što vladajuća većina retroaktivnom izmenom Osnovnog zakona isključuje predsednika najveće opozicione stranke iz demokratske utakmice”.

„To je bez presedana u evropskom javnom životu”, istakli su.